
yaprak sarma sevmeyen yoktur değil mi?sarması ne kadar oyalayıcı ise yemesi de o kadar çabuk.her zaman elimizin altında bulundurmak için yıllardır konserveleme metodunu kullanıyoruz..ani gelen misafirlere,ev oturmalarında, günlerde en çabuk en lezzetli ve asla hayır denmeyecek bir tad.konserve işi en çok beylerin hoşuna gidiyor:)her akşam açsak 1 kavanoz her akşam bıkmadan başka yemek aramadan yerler..
nasıl mı yapıyoruz?öncelikle taze asma yaprakları bulmamız gerekiyor.mayıs sonu,haziran ve en geç temmuz ayı taze asma yaprağı zamanı.bu yıl kilosu 5 Ytl idi pazarda.tabi bizim bağımız olduğundan almamıza gerek kalmadı ama sarmasını hazırlayanlar fazla yaprakları sattılar pazarda.taze asma yaprağından yapılan sarmaya hiç limon gerekmiyor bile.yaprakların verdiği ekşilik süper..
yaprakları topladık üstüste demet demet dizdik.(haşlarken ve sararken düzgün olmaları için).ocakta en büyük tencere ile su kaynatıp küçük parçalar halinde yaprakları haşlayıp (renk değiştirene kadar)hemen kevgirle alıp soğuk su dolu başka tencereye attık.yaprak haşlama işi bitince hafifçe sıkarak yaprakları demetler,toplar halinde fazla da ezmeden alıp bir tepsiye dizdik...
sıra geldi içini hazırlamaya..içi kesinlikle iyice pişmiş olmayacak hafif çiğ olacak.kazanda da kaynadığı için kavanozlarda dolmalar iç çok pişmiş olursa ezilir hiç güzel olmaz.yaprak ve iç ölçüsü veremiyorum çünkü yaprağa iç yetmezse hemen iç hazırlarız iç fazla olur da artarsa ya sonraki yaprak sarmada kullanmya buzluğa kaldırırız ya da ertesi gün tekrar sararız ya da mis gibi bir pilav yaparak yeriz:)dolmabiber de doldurabiliriz:)
iç için ayıkladığımız pirinçleri geniş bir-tercihen teflon-yapışmamış olur-bir tencerede şeffaflaşana kadar çevirin..sürekli karıştırarak.pirinci ocağa koyduğunuzun 10.dakikasında ince doğranmış soğanları da ekleyip soğanlarla çevirmeyi sürdürün.kavrulan şeffaflaşan pirinçleri alıp soğutun.içine istediğiniz baharatları ekleyin.biz karabiber pulbiber ya da 1-2 tane kuru arnavut biberi kıyıp koyarız.tuzu unutmuyoruz tabi..taze nane,dereotu,maydanozu da bolca kıyarak ekleyin.sade bir iç belki ama o ölçüde de lezzetli oluyor..dolmabaharı,yenibahar vb..ekleyebilirsiniz..
yapraklarımız da içimiz de hazır..sıra geldi yaprağın ölçüsüne göre mümkünse masülaleyi toplamaya:)) komşuları da çağırabilirsiniz akrabaları çağırmak mümkün değilse..
yaprakları teker teker incecik sarıyoruz..serçe parmağı kalınlığında sarılmalı kesinlikle etli dolma gibi şişko şişko sarmamak gerekiyor böyle saranı da bir dahaki yıl sarmaya çağırmazlar:) üzgünüm ama bu sarmalar incecik kibar kibar olur..ki kavanozda da güzel görünsün daha çok sığsın diye..içi ise ço kkoymayın sakın..iç biraz çiğ olduğundan çok koyarsanız kavanozlarda dolmalar patlar..emeğinize yazık olur..
dolma sarma işlemi,biraz bel ağrısı,ıslak yapraklara da değdiğinden buruşuk ve beyazlamış parmak uçları ve bol kahkaha ,komşularla akrabalarla uzun uzun hasret giderme biraz da güzel şeyler tıkınma + demli bir çay ile tamamlanır...asma yaprağının elleri beyazlatma özelliği var:) belki de sudandır bilemiyorum..ama kesinlikle bembeyaz eller çıkıyor aman sakın kir falan geçtiğini düşünmeyin yaw:)
yıkanmış ters çevrilip suyu süzdürülmüş 1-2 lt.lik paşabahçe kavanozlara -ailede en küçük elli hatunlar tarafından resimde görüldüğü şekilde önce alt sıraya doldurulur dizilir sarmalar.sonra da 2.bir sıra ile üste dikine dikine sıralanır.en üstte kalan boşluğa 2-3 tane yatırılıp konulabilir.dikine konması pişirilmek üzere boşaltılırken kolaylık sağlıyor..hepsini doldurduktan sonra üstlerine 1 yemek kaşığı su koyup kavanozlar sıkıca kapatılır..sakın fazla su koymayın yoksa dolmalar şişer-patlar.bu su kapağın tutması için konuluyor.sakın başkalarına uyup da yağ eklemeyin.biz bi sene denedik acaip koktu:(
bir de püf söyleyeyim kavanozlarınzın kapak atmaması için..yeni alınmış kavanozlarda sorun çıkmaz tamam da geçen yıldan kalan kavanozları yani eskileri (kapakları yeni almış olsanız bile kontrol etmeniz dolmalarınızın ziyan olmasını ve bi daha uğraşmanızı önler) kavanozlar boşken her kavanoza 1 su bardağı su doldurun.bir kapak kapatın ve sıkıştırın iyice.tutsun kapak.ve ters çevirip tezgahın üstünde bekletin.bir 15-30 dk.kadar..süre sonunda kavanozları sallayarak kontrol edin su akıtan var mı..yoksa o kapak da kavanoz da sağlamdır..su akıtıyorsa ya kavanozunuzun ağzında kırıklık vardır ya da kapak bombeli eskidir.sorun kavanozdaysa kavanozu değiştirin kapaktaysa başka kapak takarak kontrolü tekrarlayın..
bütün kavanozları doldurduk..kavanozları alacak kadarlık bir kazanın dibine birkaç kat eski bez,minder gibi bişeyler serin.hafif kenarları da yükseltin.amaç kaynarken kavanozlar kırılmasın.kavanozları düzgünce dizin.üstüne de gene eski bezlerden,minderlerden bişeyler örtün.birbirlerine vurup kırılmasınlar kaynarken,fokurdarken..kavanozların üstüne çıkar su dolsurun.fokur fokur 2-3 taşım kaynatın.kendi haline soğumaya bırakın.biz akşam üstü kaynatırsak sabaha çıkarıyoruz kavanozları kazandan.kilere kavanozları ters çevirerek dizeriz yanyana ve üstlerini örtüyle örteriz..konserve tarzı şeyler genelde serin loş yerde durur.ya da üstünü örteriz.1 gün sonra kontrol ederiz kazandan alırken kapak atanlar farkedilmeyebiliyor..işte şimdi farkedilir.
peki sarmalarımız hazır pişireceğimiz zaman nasıl yapıyoruz diyorsanız işte şöyle yapıyoruz:bir tencerede yağda salçayı kızdırın,1 ltlik kavanoz sarma için 2 çay bardağı kadar su ekleyin.ve sarmaları atın tencereye.gelişigüzel koyuyoruz sıralamaya lüzum yok.kavanozdan bir iki tanesini kaşığın sapı ile kavanozun kenarından gevşetip de çıkarınca zaten diğerleri kolayca çıkar.sakın çekmeyin elinizle yarı belinden koparlar.kaşık sapı ile ve kavanozu sallayarak zarifçe çıkarın..kısık ateşte 10-15 dk.tıkırdatın.arada tencerenin kapağı kapalı halde bir iki kere sallamayı unutmayın tencereye..pişirme esnasında içinde limon dilimleri koymak zevkinize kalmış bir de tuz atmayı unutmayın.bol ekşili sevdiğim için pişince tabağa dizer aralarına limon dilimleri koyarım..
annem de şu şekilde yapar pişirmeyi:
tencereye sarmayı boşaltır..üstüne yağ gezdirir.kırmızıbber serper 3 çay bardağı su ekler..kapağı kapalı aynı sürede pişirir.
zaten sarmalar bir önpişirmeye uğruyorlar..amaç yumuşamalarını sağlamak..
biraz zahmetli ama oldukça da pratik bir iş konserve işi.en büyük artısı her daim elinizin altında sarmalarınızın olması en fazla 30 dk.da hazır üstelik:)
yaprak sarmaları dondurucuya koyma işini biz de akrabalar da komşular da sevemedi..her yıl tekrarlanan bir imece ile bu şekilde hazırlıyoruz..salamura yaprak bastırmamıza da gerek kalmıyor..
umarım sizler de beğenirsiniz..

şimdilerde ise sarımsak ve buğday hasadı yaptık..sarımsakları demet demet bağladık kilere astık..soğanları ise yağmurdan sonra çıkaracağız topraktan inşAllah..buğday hasadı bilen bilir en zor hasatlardandır..özellikle öğle sıcağında yapılması gerekir..buğday desteleri öbek öbek 3 dişli çatalı andıran anazıt ile harman makinesine taşınır.bu arada kaynar sıcağın buğday destelerinin altından çıkacak bonus yılanları saymıyoruz bile:) sonunda harman biter buğdaylardan bir kısmı keşkeklik olarak bir kısmı da tavuklara yemlik ayrılır..kalanı da un fabrikasına gönderilip ara ara unu,kepeği alınıp kullanılır.. tarladaki saman da taşınır ahırdaki inekler için...
bizim buğdayımız az olduğundan biçer döver yerine eski usul ile yaptık harmanı..işte ekmeğin değerini bilmemiz için bir yığın sebep daha:)
unutmadan yıllar önce annemler ramazan günü harman dövmüşler..tabi oruçlu olarak..sanırım önümüzdeki yıllar da gene aynısı olacak..